اسید فسفریک و کاربرد آن در صنایع غذایی

اسید فسفریک یا ارتوفسفریک اسید با شماره بین المللی E338 مایعی ویسکوز، شفاف، بدون رنگ و بو، غیر فرار و غیر سمی با فرمول شیمیایی H3PO4 می باشد. فسفریک اسید یک اسید غیر آلی یا معدنی می باشد و یکی از محبوبترین و پر مصرف ترین اسیدهای مورد استفاده در صنعت غذا می باشد. این اسید در دسته اسیدهای ضعیف جای می گیرد و بصورت طبیعی در بسیاری از میوه ها و سبزیجات وجود دارد.

pH این اسید حدود 1.5، دانسیته آن 1.8741، نقطه جوش آن 158 درجه سانتیگراد است.

فروش اسید فسفریک دارای رتبه اول اسید معدنی تولیدی و مصرفی در دنیا از لحاظ ارزش و دومین اسید تولیدی و مصرفی از لحاظ حجم بعد از سولفوریک اسید می باشد. حدود 90% از فسفریک اسید تولید شده در جهان در تولید کود مورد استفاده قرار می گیرد. کشور چین بزرگترین تولید کننده و مصرف کننده فسفریک اسید در جهان می باشد.

فسفریک اسید بصورت خام از سنگ فسفات استخراج می گردد و در حالت خلوص بالاتر، بصورت صنعتی از فسفر سفید استخراج می گردد. در حقیقت فسفریک اسید بر اساس خلوص آن در صنایع مختلفی کاربرد دارد که کمترین خلوص آن در صنعت تولید کود و بیشترین خلوص آن در صنایع غذایی و دارویی مورد استفاده قرار می گیرد. فسفریک اسید همچنین بعنوان یک ماده خام پایه در تولید نمکهای فسفاته مورد استفاده قرار می گیرد.

اسید فسفریک بصورت تجاری از سه روش قابل استحصال است:

  1. روش مرطوب
  2. روش حرارتی
  3. فرایند کوره خشک

روش مرطوب میزان بیشتری از فسفریک اسید با هزینه کمتر و خلوص پایین تر تولید می کند که عمدتا در تولید کودهای فسفاته مورد استفاده قرار می گیرد و فسفریک اسید حاصل از روش حرارتی، دارای خلوص بالایی بوده و در صنایع شیمیایی، داروسازی، دترجنت و محصولات غذایی استفاده می شود اما هزینه تولید فسفریک اسید در این روش بسیار بالاتر از روش مرطوب می باشد و میزان کمتری از فسفریک اسید نیز در این روش حاصل می گردد.

از مهمترین صنایعی که از فسفریک اسید استفاده میکنند می توان به صنعت غذا و نوشیدنی، محصولات مراقبت شخصی، دارویی، تولید کود، فلزات و ... اشاره کرد.

فسفریک اسید در صنعت غذا عمدتا بعنوان اسیدی کننده، جداساز یونهای فلزی و تقویت کننده آنتی اکسیدانها بکار می رود.

بر اساس نوع محصول، بازار جهانی اسید فسفریک گرید غذایی بصورت ذیل دسته بندی می گردد:

  • خلوص: فسفریک اسید 75% ، فسفریک اسید 80% ، فسفریک اسید 85%
  • کاربرد: نگهدارنده محصولات غذایی، تولید نوشیدنی، تصفیه شکر و ...
  • صنعت استفاده نهایی: غذا ، نوشیدنی و سایر

موارد مصرف اسید فسفریک در صنعت غذا عبارتند از:

نوشیدنی های کولا برای ایجاد طعم ترشی تیز و گزنده و کمک به کاهش رشد کپک ها و باکتریها در نوشیدنی های دارای قند، Iced tea، نوشیدنی های قهوه، مربا برای ایجاد مزه ترشی گزنده، غلات بار صبحانه، خامه های غیر لبنی و مایونز و سس های غذایی. فسفریک اسید در فرایند تصفیه شکر و روغن خوراکی نیز کاربرد دارد و رشد باکتریها را در محصولات غذایی کنترل می کند. استفاده از فسفریک اسید در صنعت غذا و نوشیدنی قانونی است و سازمان غذا و داروی آمریکا اجازه استفاده از آن را در صنعت غذای این کشور در مقادیر مجاز داده است. در ایران نیز مانند سایر کشورها براساس استاندارد ملی، اجازه استفاده از فسفریک اسید با رعایت حد مجاز و در محصولات مجاز، وجود دارد.

با تکیه بر خاصیت فسفریک اسید در تشدید خاصیت آنتی اکسیدانها بصورت سینرژیستیک، در روغن های گیاهی نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

به دلیل استفاده از اسید فسفریک در نوشابه های کولا، کولا از آبلیمو و سرکه اسیدی تر است و میزان زیادی شکر برای پوشاندن گزندگی طعم فسفریک و ایجاد تعادل طعم در آن، مورد نیاز است.

از فسفریک اسید همچنین در تولید افزودنی های غذایی بر پایه فسفریک اسید مانند دی کلسیم فسفات، هگزامتافسفات، سدیم فسفات و تری کلسیم فسفات استفاده می گردد.

در بسیاری از محصولات غذایی از نمکهای اسید فسفریک استفاده می گردد. بعنوان مثال در محصولات لبنی و گوشتی به منظور اصلاح پروتئین ها و تنظیم pH جهت بهبود کیفیت نهایی محصول استفاده می گردد.

نکته مهم اینکه خلوص فسفریک اسیدی که در صنعت غذا استفاده می شود نباید کمتر از 75% باشد.

در سالهای اخیر با رشد تقاضا برای انواع نوشیدنی ها خصوصا نوشابه های کولا ، افزایش تقاضا برای فسفریک اسید نیز قابل پیش بینی است.

برخی خصوصیات فسفریک عبارتند از:

  • پایداری در حضور بسیاری از ترکیبات آلی
  • فراریت کم
  • طعم تلخ مطلوب در هنگام استفاده در غلظت های کم
  • توزیع پذیری در الکل و آب داغ

برخی از مهمترین تولیدکنندگان فسفریک اسید گرید غذایی در جهان عبارتند از Febex SA، GUANGXI QINZHOU CAPITAL SUCCESS PHOS-CHEMICAL CO., LTD، Innophos, Inc، Aditya Birla Chemicals، OCP Group، Nutrien Ltd.، WengFu Group، Prayon و ...می باشند.

اسید فسفریک شرکت احیای جاده ابریشم با گرید غذایی از شرکتهای معتبر چینی مانند SKYRUN PHARMA CO.LTD تامین می گرددکه دارای خلوص بالاتر از 85% بوده و در بسته بندی های 35 و 1600 کیلوگرمی در دسترس می باشد.

نظر خود را وارد نمائید.